Елдегі ең ірі салық төлеушілер бюджетке аударымды азайтқан

2023 жылдың қорытындысы бойынша мемлекеттік бюджетке түскен қаражат көлемі 18,9 трлн теңгеге жетіп, алдыңғы жылмен салыстырғанда 27,4%-ға артты. Бұл өсімнің негізгі бөлігі, әдеттегідей, мұнай секторынан түсті. Finprom.kz 2023 жылғы Қазақстандағы ең ірі 50 салық төлеуші компанияны қарастырған, деп хабарлайды Bairaqmedia.kz.

Үздік 5 салық төлеушінің қатарына тау-кен өндіру саласындағы компаниялар кірген. Бірінші орынды бұрынғыша «Теңізшевройл» ЖШС (ТШО) сақтап қалды: өткен жылы компания бюджетке 3,7 трлн теңге аударған. Екінші орында «Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг Б.В.» – 978 млрд теңге. Үздік үштікті «Маңғыстаумұнайгаз» АҚ аяқтайды: 319,6 млрд теңге. Одан кейін «KAZ Minerals Aktogay» ЖШС және «Норт Каспиан Оперейтинг Компани Н.В.» филиалы: сәйкесінше 259,3 млрд және 204,4 млрд теңге аударған.

Айта кету керек, аталған бес компанияның төртеуі салық төлемдерін айтарлықтай азайтқан: ТШО 17,8%-ға, «Қарашығанақ Петролеум Оперейтинг Б.В.» 30,1%-ға, «Маңғыстаумұнайгаз» 26,5%-ға және «Норт Каспиан Оперейтинг Компани Н.В.» филиалы 14,5%-ға кеміткен. Бұл құлдырау 2023 жылғы мұнай секторындағы жалпы үрдісті көрсетеді.

Жетекші бестіктен бөлек, 2023 жылы Қазақстандағы ең ірі 15 салық төлеуші қатарына мыналар кірген:

• «Қазақстан Халық Банкі» АҚ — 203 млрд теңге;
• «Өзенмұнайгаз» АҚ — 198,1 млрд теңге;
• «ПетроҚазақстан Ойл Продактс» ЖШС — 178,3 млрд теңге;
• «Филип Моррис Казахстан» ЖШС — 170,5 млрд теңге;
• «Азиялық Газқұбыры» ЖШС — 167,8 млрд теңге;
• «KAZ Minerals Bozshakol» ЖШС — 159,5 млрд теңге;
• «Джей Ти Ай Казахстан» ЖШС — 157,5 млрд теңге;
• «Атырау мұнай өңдеу зауыты» ЖШС — 152,5 млрд теңге;
• «Ембімұнайгаз» АҚ — 145,9 млрд теңге;
• «Павлодар мұнай-химия зауыты» ЖШС — 139,2 млрд теңге.

Жалпы алғанда, ең ірі 50 салық төлеушінің құрамына әртүрлі саланың компаниялары енген:

• тау-кен өндіру өнеркәсібі және карьерлерді қазу — 23 компания;
• өңдеу өнеркәсібі — 9 компания;
• көтерме және бөлшек сауда — 7 компания;
• ақпарат және байланыс — 3 компания, соның ішінде ұялы байланыс операторлары;
• қаржылық және сақтандыру қызметі — 3 компания, соның ішінде екінші деңгейлі банктер;
• көлік және қоймалау — 3 компания;
• кәсіби, ғылыми және техникалық қызмет — 1 компания, атап айтқанда «ҚазМұнайГаз» ҰК» АҚ;
• құрылыс — 1 компания, ол өзінің қызметін тау-кен өндіру секторында шоғырландырған.